Điểm mạnh và yếu của Video Tutorial

• December 3, 2009
• 29 comments

Có thể nói izwebz là một trong số ít những trang web của Việt Nam cung cấp tutorial dưới dạng Video. Qua một thời gian phát hành video trên izwebz, tôi có rút ra một số kinh nghiệm sau và muốn chia sẻ với các bạn. Nếu bạn muốn thành lập một trang web và cũng muốn sử dụng Tutorial dưới dạng Video, thì dưới đây sẽ là một số lời khuyên cho bạn.

Khoảng 5, 6 năm trước đây ở Việt Nam số lượng người sử dụng mạng ADSL chưa cao và tốc độ lúc đó còn rất thấp. Chính vì thế Video tutorial sẽ là không thích hợp vào thời điểm đó. Nhưng hiện nay tốc độ truy cập Internet ở nước ta đã được cải thiện đáng kể. Cho nên Video tutorial đang dần trở nên phổ biến và lấn át những tutorial theo phương pháp cổ điển là sử dụng hình minh họa. Dưới đây tôi liệt kê một số điểm mạnh và mặt hạn chế của Video Tutorial.

Điểm mạnh

1. Rất trực quan

Không ai có thể phủ nhận rằng học bằng Video trực quan hơn rất nhiều lần phải đọc một tut dài sọc. Đặc biệt là lĩnh vực thiết kế website khi bạn phải làm việc với Code. Khi làm theo tutorial bạn luôn có cảm giác người hướng dẫn đang ngồi cạnh mình, bạn thấy được những gì đang thay đổi trên màn hình và so sánh với những gì mình đang làm. Thay vì nhảy qua nhảy lại giữa các cửa sổ để hoàn thiện một bước.

2. Tạo điểm khác biệt

Bạn cũng biết ở Việt Nam hiện tại không nhiều trang web cung cấp Tutorial dưới dạng Video. Trước đây tôi cũng có thấy một vài tutorial về cách sử dụng phần mềm post trên youtube. Nhưng chất lượng rất kém và thời gian cũng bị giới hạn. Chính vì thế nếu bạn quyết định sử dụng Video làm nguồn tutorial chủ lực thì bạn sẽ tạo ra điểm khác biệt so với những trang web khác có cùng chủ đề.

3. Khó bị “chôm” bài hơn

Nếu bạn đã từng viết tutorial cho các trang web bạn cũng biết rằng nạn chôm bài là muôn thủa. Bản thân tôi trước đây cũng từng viết cả trăm tutorial và dịch ebook cho một trang web về đồ họa của Việt Nam. Cho nên tôi rất thấm thía việc bị chôm bài viết. Có nhiều người chỉ copy bài nhưng vẫn để lại tên tác giả. Có người còn xóa hết tên của bạn đi kể cả tên trên hình minh họa và nghiêm nhiên nhận nó làm của mình. Video Tutorial có thể hạn chế được phần nào vấn nạn này. Bởi vì cách xóa tên đi thì đã khó rồi còn cách tắt tiếng của bạn đi còn nan giải gấp bội.

4. Tiếp cận được với nhiều nhóm người đọc

Đa số trong chúng ta thích học từ Video hơn là đọc tutorial chữ. Chính vì thế Video tutorial có thể tiếp cận được với nhiều nhóm người đọc hơn. Có nhiều người cảm thấy đọc một tut chữ về một vấn đề mới mẻ nào đó rất khó hiểu. Nhưng khi xem video họ có thể hiểu vấn đề nhanh chóng hơn.

5. Khả năng phát tán mạnh mẽ hơn

Việc mọi người truyền tai nhau về một video có phần mạnh mẽ hơn tutorial chữ. Nếu bạn download được một video hay, bạn có thể lưu lại và chia sẻ lại với bạn bè, người thân. Còn nếu chỉ là một tutorial chữ bình thường, có thể bạn đọc rồi, làm theo rồi và khi hiểu rồi bạn cũng quên luôn tutorial đó.

Mặt hạn chế

1. Tốn thời gian chuẩn bị

Trước đây khi chưa làm Video tutorial, tôi chưa biết được làm một video lại mất thời gian và công sức đến vậy. Có rất nhiều công đoạn như chuẩn bị từ đầu đến cuối, làm video, chỉnh sửa, xuất video ra định dạng xem được v.v.. Trước đây tôi có viết rất nhiều tutorial chữ bằng Photoshop. Công việc rất đơn giản, tôi chỉ việc vừa làm vừa chụp lại hình và cuối cùng thêm lời giải thích. Nhưng giờ tôi phải làm từ đầu đến cuối ra sản phẩm cuối cùng, sau đó mới làm lại Video. Tại vì tôi không muốn đang làm giữa chừng lại ê a, ừm ừ, tại sao nó lại thế này? tại sao nó lại thế kia? rất mất thời gian của người xem lại không chuyên nghiệp.

2. Rất tốn băng thông và dung lượng host

Nếu là tut chữ thì bạn sử dụng khoảng 1Gb dung lượng đã là “khủng” lắm rồi. Nhưng video tutorial thỉ chỉ cần 5 Video thôi cũng là hơn chỗ đó rồi. Đó là chưa kể đến chuyện băng thông hao tốn hơn rất nhiều. Nhưng hiện tại khá nhiều host cho bạn băng thông và dung lượng rất lớn. Nên đây cũng không còn phải là vấn đề nghiêm trọng nữa.

3. Video không tốt cho công cụ tìm kiếm

Bạn biết rằng các công cụ tìm kiếm đọc thông tin trên trang web chủ yếu dựa vào chữ và hình ảnh. Nhưng nếu đó là một Video thì hiện tại công nghệ của họ chưa phát hiện được là video đó về cái gì. Cho nên Video tutorial không thân thiện với công cụ tìm kiếm bằng tutorial chữ. Nhưng nếu bạn làm tốt khoản SEO thì cũng phần nào bù đắp được thiếu sót này.

4. Video không phù hợp với mọi chủ đề

Có rất nhiều chủ đề đặc biệt là những lĩnh vực liên quan đến máy tính, thì Video rất thích hợp. Nhưng những trang về kết bạn, nhiếp ảnh, thi ca v.v.. thì Video lại không phù hợp chút nào.

Kết luận

Việc làm video hay không tùy thuộc vào nhu cầu của nhóm người đọc của bạn. Nếu bạn thây rằng trang web của bạn phù hợp với dạnh Video tutorial hơn thì hãy mạnh dạn làm thử vài Video. Có thể mấy Video đầu tay bao giờ cũng không được hoàn chỉnh, nhưng dần dà bạn có kinh nghiệm và sẽ làm tốt hơn. Nhưng theo ý kiến cá nhân tôi thì Video Tutorial còn là lĩnh vực khá mới mẻ ở Việt Nam. Do vậy nó sẽ là một thế mạnh thực sự giúp trang web của bạn thành công hơn.

Bạn có thích Video tutorial không? theo bạn thì chúng ta có nên chuyển dần sang sử dụng Video tutorial không? hãy cho tôi biết bạn nghĩ gì!